Bối cảnh Vĩ mô

Việt Nam

• Trước loạt rủi ro tiềm ẩn, NHNN Chi nhánh Khu vực 2 vừa yêu cầu các ngân hàng thương mại tạm ngừng việc cho vay để thanh toán tiền đặt cọc theo Văn bản thỏa thuận cho đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
• Tại Hội thảo “Xuất khẩu Việt Nam trước yêu cầu thẩm định chuỗi cung ứng của thị trường châu Âu” Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã công bố một con số đáng chú ý đã được công bố: gần 60% doanh nghiệp xuất khẩu sang EU chưa từng nghe đến các quy định mới liên quan đến chuỗi cung ứng mà EU đang và sắp áp dụng.
• Trước thực trạng giá USD 'chợ đen' biến động, NHNN đề nghị Bộ Công an, Bộ Công Thương, Thanh tra Chính phủ phối hợp quản lý hoạt động thị trường ngoại hối.
• Nhiều ngân hàng tăng lãi suất huy động trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao. Tính từ đầu tháng 10 đến nay, có 6 ngân hàng tăng lãi suất huy động, gồm: GPBank, NCB, Vikki Bank, Bac A Bank, VCBNeo và HDBank. Trong đó, Bac A Bank đã 2 lần tăng lãi suất trong tháng này.
• Việt Nam - Mỹ đạt được khung thảo thuận thương mại chính thức. Nhìn chung, không có thay đổi nhiều so với nội dung đã có trước đây. Hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam sẽ chịu mức thuế đối ứng 20%, các hàng hóa transshipment sẽ chịu mức thuế 40% và một số mặt hàng sẽ được hưởng thuế 0% theo sắc lệnh hàng pháp của Mỹ.

Quốc tế

• Ngày 24/10, Trung Quốc đã công bố đề xuất một kế hoạch hoán đổi công suất sản xuất thép nghiêm ngặt hơn nhằm cắt giảm công suất hiện có và tái cân bằng cung – cầu. Theo kế hoạch hoán đổi mới, để xây dựng mỗi tấn công suất thép mới, các nhà máy bắt buộc phải loại bỏ ít nhất 1.5 tấn công suất cũ.
• Chỉ số lạm phát hiếm hoi được công bố trong giai đoạn chính phủ Mỹ đóng cửa, cho thấy tình hình lạm phát tại Mỹ nguội hơn kỳ vọng của thị trường. Dữ liệu này tạo điều kiện cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Fed tiếp tục chính sách nới lỏng trong cuộc họp tuần này.
• Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định áp đặt bổ sung 10% thuế lên hàng hóa của Canada sau khi tuyên bố chấm dứt hoạt động đàm phán thương mại với nước này. Theo bài đăng trên mạng xã hội Truth, nguyên nhân cho động thái này là bài quảng cáo có sử dụng phát ngôn của Tổng thống Mỹ Reagan, một bài quảng cáo mà ông Trump cho là cố tình hiểu sai phát ngôn của ông Reagan.
• Mỹ - Trung Quốc đạt được khung thỏa thuận sơ bộ sau cuộc đàm phán tại Malaysia, tạm thời trì hoãn mức thuế 100% mà ông Trump đe dọa sẽ áp đặt lên hàng hóa của Trung Quốc sau những biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của nước này.

Trong tuần này, sẽ có một loạt các sự kiện nổi bật, có ảnh hưởng lớn tới kinh tế thế giới như sau:

• Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Hàn Quốc (khoảng 31/10). Dự kiến, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị. Cuộc gặp này được đánh giá là sự kiện xoay chiều tâm lý trên thị trường. Nếu cuộc gặp không diễn ra thì thị trường phản ứng sẽ tiêu cực. Ngoài ra, ông Trump cũng sẽ gặp gỡ một loạt các lãnh đạo khác.
• Cuộc họp chính sách của Fed dự kiến sẽ diễn ra vào thứ Tư (29/10) với kỳ vọng hiện tại là Fed sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất đi 25 điểm cơ bản.
• Vào thứ Năm, 30/10, ngân hàng TW Châu Âu ECB và ngân hàng TW Nhật Bản BOJ sẽ đưa ra quyết định lãi suất của mình.

Lãi suất

Lãi suất VND trên hệ thống liên ngân hàng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi tiếp tục tăng và duy trì ở mức cao trong tuần này. Lãi suất VND tiếp tục tăng cao bất chấp việc Ngân hàng Nhà nước (SBV) đã đẩy mạnh hơn các hoạt động nghiệp vụ thị trường mở.

Trong cả tuần, SBV đã bơm vào hệ thống LNH tới hơn 72 nghìn tỷ VND qua kênh OMO, tăng mạnh so với tuần trước đó. Tính đến hết ngày thứ 6, 24/10, tổng lượng tiền OMO tồn đọng trong hệ thống đã tăng lên 223 nghìn tỷ.

Bất chấp điều đó, lãi suất qua đêm của VND vẫn cao. SBV, mặc dù đã đẩy mạnh hơn việc bơm tiền, nhưng vẫn muốn giữ lãi suất cao để ổn định tỷ giá, đã chủ động hạn chế lượng trúng thầu OMO của các ngân hàng. Điều này cho thấy hệ thống LNH đang thiếu hụt lượng tiền mặt rất lớn.

Tỷ giá

Các mức tỷ giá USD tại Việt Nam tiếp tục phân kỳ trong tuần vừa rồi. Tỷ giá USD trong hệ thống LNH giảm nhờ chênh lệch lãi suất ngày càng tăng. Trong phiên thứ 6, tỷ giá LNH đã có lúc chạm mức 26,300 VND.

Trong khi đó, tỷ giá USD tự do lại duy trì xu hướng tăng, trong tuần đã có lúc chạm mức 27,700 VND. Trong thời gian qua, dù tỷ giá trong hệ thống LNH giảm, nhưng nguồn cung USD không được cải thiện. Kèm theo đó, các ngân hàng tăng cường huy đồng USD từ nền kinh tế trong khi lại hạn chế bán USD ngược trở lại. Nguồn cung USD qua các kênh chính thức không đáp ứng đủ nhu cầu của doanh nghiệp, dẫn tới tỷ giá USD tự do tăng vọt.

Trong phiên ngày 22/10, SBV bất ngờ thực hiện việc bán USD forward cho các ngân hàng âm vị thế, với các điều khoản tương tự như hai được bán forward gần đây. Nhìn chung, chúng tôi duy trì quan điểm việc bán USD forward không giải quyết được vấn đề nhu cầu USD mặt của ngân hàng hay doanh nghiệp, hay có bất kỳ tác động lâu dài nào đến tỷ giá ở thời điểm hiện tại. Việc bán USD forward chỉ giúp các ngân hàng cân đối lại vị thế USD của họ.

Trong khi đó, số liệu lạm phát tại Mỹ lại nguội hơn so với dự báo, củng cố cho sức mạnh của đồng USD. Chỉ số DXY ghi nhận sự phục hồi nhẹ trong tuần vừa rồi.

Các ngoại tệ khác

GBP: Đồng bảng Anh khép lại tuần qua trong trạng thái ổn định nhưng vẫn giảm 0.9% so với USD và yếu đi với EUR lần đầu sau bốn tuần, phản ánh sự lấn át của yếu tố lạm phát thấp hơn kỳ vọng so với các tín hiệu kinh tế tích cực. Mặc dù doanh số bán lẻ tháng 09 tăng bất ngờ, được hỗ trợ bởi nhu cầu thiết bị công nghệ và vàng trang sức trực tuyến, cùng với niềm tin tiêu dùng đạt mức cao nhất từ giữa 2024, nhà đầu tư vẫn tập trung vào áp lực giảm giá và thị trường lao động yếu.

JPY: Đồng yên tiếp tục chuỗi giảm giá kéo dài, khi dòng tiền toàn cầu quay trở lại chứng khoán và USD nhờ kỳ vọng Fed sẽ cắt hai lần lãi suất 25 điểm cơ bản trước cuối năm. Chứng khoán Mỹ lập đỉnh mới, trong khi Nikkei tăng mạnh kể từ khi Thủ tướng Sanae Takaichi lên nắm quyền, cam kết kích thích tài khóa và tăng chi tiêu quốc phòng. Cấu trúc kỹ thuật của USDJPY hình thành “cup pattern” quanh vùng 153,29, với khả năng hướng tới mốc 155 – ngưỡng nhạy cảm mà Tokyo từng can thiệp. Tuy nhiên, vùng 152 vẫn được xem là ranh giới để phe mua chốt lời. Giới phân tích nhận định đà yếu của JPY gắn chặt với tâm lý ưa rủi ro (risk-on) và chênh lệch lợi suất Mỹ–Nhật, vốn chưa thu hẹp khi BoJ vẫn thận trọng bình thường hóa chính sách.

Hàng hóa

Giá vàng thế giới chứng kiến một cú sụt giảm chưa từng có trong phiên giao dịch ngày 22/10 mà không có yếu tố kích hoạt cụ thể. Dù vậy, cú sụt giảm này là một nhịp điều chỉnh cần thiết cho giá vàng, sau khi đã tăng liên tục trong 2 tháng.

Với sự điều chỉnh của giá vàng thế giới, giá vàng SJC cũng hạ nhiệt theo. Tuy nhiên, mức chênh lệch giữa giá vàng nội địa và giá vàng thế giới vẫn duy trì ở mức cao. Điều này cho thấy, bất chấp đà giảm của giá vàng thế giới, nhu cầu vàng nội địa của Việt Nam vẫn rất lớn.

Giá dầu thế giới có một tuần tăng giá mạnh, với lực hỗ trợ chủ yếu đến từ các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhắm vào hai tập đoàn dầu khí lớn của Nga — Rosneft và Lukoil, khiến thị trường lo ngại về nguồn cung từ Nga và Ấn Độ bắt đầu điều chỉnh lại nhập khẩu dầu từ Nga. 

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng đà tăng này có thể mang tính tạm thời: trên khía cạnh cung – cầu, vẫn có dư cung rõ nét: theo International Energy Agency (IEA), tồn kho toàn cầu dầu và sản phẩm dầu đã tăng mạnh, trong khi nhu cầu tăng trưởng chậm lại.

Tài sản số

Bitcoin kết thúc tuần trong trạng thái giao dịch lình xình quanh vùng 111,000 USD, phản ánh tâm lý chờ đợi chính sách tiền tệ từ Fed hơn là sự thay đổi cung – cầu rõ rệt. Biên độ dao động hẹp, từ 109,800 USD đến 111,900 USD, cho thấy thị trường vẫn thiếu động lực mới sau nhiều tuần tăng mạnh trước đó. Dòng tiền tổ chức tạm thời đứng ngoài, trong khi các nhà đầu tư cá nhân thiên về giữ vị thế thay vì mở rộng rủi ro.

Yếu tố chính giữ giá BTC ổn định là kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp ngày 29/10, cùng với việc đồng USD suy yếu nhẹ trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, biến động trên thị trường chứng khoán và hàng hóa thấp giúp Bitcoin duy trì tương quan ổn định hơn với tài sản rủi ro.

Ethereum khép lại tuần với diễn biến dao động quanh vùng 3,900–3,950 USD, phản ánh tâm lý thận trọng và thiếu động lực giao dịch trong bối cảnh thị trường chờ đợi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tuần tới. Dù giá có thời điểm nhích lên gần 4,000 USD, lực bán quanh vùng này vẫn duy trì mạnh, khiến ETH không thể tạo được đột phá kỹ thuật đáng kể.

Trên bình diện vĩ mô, việc Fed được kỳ vọng cắt giảm lãi suất đã giúp duy trì tâm lý ổn định cho toàn bộ nhóm tài sản số. Tuy nhiên, dòng tiền mới chưa quay trở lại mạnh mẽ, khi các quỹ đầu tư vẫn ưu tiên quan sát thay vì gia tăng vị thế. Dữ liệu on-chain cho thấy các ví lớn (whale) bắt đầu tích lũy nhẹ, nhưng chưa đủ tạo hiệu ứng lan tỏa.